Menu

Missie’s naar Mars

16/04/2018 - Mars, Ruimtevaart

De Amerikaanse Mariner 4, de eerste succesvolle missie naar Mars werd in november 1964 gelanceerd en bereikte de planeet in juli 1965. Deze missie leverde beelden op van een droge, kale planeet vol kraters. Na de zomer van 1696 bereikten Mariner 6 en 7 het gebied bij de evenaar en de zuidpool van Mars. Ook deze missie leverde foto’s van een planeet vol kraters. Maar de Mariner 9, die de planeet bereikte in 1971, bracht een heel ander beeld van de planeet: hij leverde foto’s van supervulkanen en gigantische valleien. De eerdere sondes bleken toevallig net die regio’s te hebben bestudeerd met naar verhouding meer kraters.

De Sovjet-Unie worstelde om bij te blijven. Mars 1 was in 1962 verloren. In een poging om zijn rivaal te overbieden stuurde het land twee sondes naar Mars; Mars 2 en Mars 3, die in 1971 op de planeet moesten landen. Bij Mars 2 ging het mis met het verzenden van gegevens naar het grondstation. Ook Mars 3 had pech, hij leverde de eerste minuten wazige beelden en gegevens door en gaf daarna de geest. Pech bleef de Sovjet-Unie achtervolgen. Zo mislukte ook Mars 4, 5, 6 en 7.

De Verenigde Staten ging met de eer lopen nadat in 1976 Viking 1 succesvol op de planeet landde. Twee maanden later volgende Viking 2. De twee missie’s zouden maar negentig dagen duren. Viking 2 bleef Mars bijna vier jaar in beeld brengen, Viking 1 ging zes jaar mee. Dankzij deze twee sondes kregen wij nieuw inzicht over de planeet Mars. Na de succesvolle Viking-missie’s duurde het meer dan twintig jaar voordat de VS opnieuw een missie naar Mars volbrachten. Op Independence Day 1997 landde de Mars Pathfinder met succes in de Ares Vallis. In tegenstelling tot de Viking had de Pathfinder een voertuig, Sojourner genaamd, waarmee NASA het oppervlakte kon betreden en analyseren. Kort na de lancering van de Pathfinder werd de Global Surveyor gelanceerd met als doel om de planeet te draaien en het oppervlak in kaart te brengen. Het jaar 1998 betekende een ramp voor het Mars Surveyor-programma. Twee sondes, de Mars Climate Orbiter en de Mars Polar Lander, gelanceerd in december 1998 en januari 1999 liepen mis. De Mars Polar Lander, die een tweede sonde bevatte, had de zuidpoolkap als bestemming en moest opzoek naar water. Beide lieten na landing niets meer van zich horen. De Mars Climate Orbiter ging op genante wijze verloren. Dit door een menselijke fout: het ene team van NASA had met Britse eenheden gerekend, het andere team met metrische eenheden. Men denkt dat de Mars Climate Orbiter daarvan is verbrand. Het debacle betekende voor NASA dat ze een succesvolle eeuw moesten afsluiten met een dieptepunt.

Tijdens de winter van 2003 – 2004 brak een “Marskoorst” uit. Zowel de Japanse, Europese (ESA) als de Amerikaanse (NASA) ruimtevaartorganisatie’s hadden nieuwe plannen naar Mars te reizen. De oorspronkelijke planning voor de Japanse sonde Nozomi was een omloopbaan die in 1999 zou beginnen. Maar een reeks onverwachte problemen zorgde voor een uitstel tot de winter van 2003. Nozomi werd echter beschadigd door een zonnevlam die een elektrisch defect veroorzaakte. Daarom werd de sonde omgeleid om te voorkomen dat deze op Mars zou neerstortten. Na de Japanse missie stuurde de Europese organisatie ESA de Mars Express, met een Britse missie voor de landingsmodule Beagle 2 die naar tekens van leven moest zoeken. Mars Express zocht verder naar vloeibaar water op de planeet, maar Beagle 2 ging verloren. Het was NASA die in 1998 ervoor zorgde dat de marskoorts niet hemelaal mislukte. NASA stuurde twee exploratievoertuigen, Spirit en Opportunity, naar Mars. Door verbeterde technologie konden deze twee voertuigen zo’n honderd meter per dag afleggen. Opportunity bracht meer bewijs voor water, waarschijnlijk was de landingslocatie op een oever van een meer of zee geweest. Beide voertuigen bleven langer werken dan gepland.

In 2012 landde de nieuwe Mars rover MSL Curiosity op de planeet. Curiosity had de opdracht te zoeken naar sporen dat er ooit vloeibaar water is geweest op de planeet. Deze opdracht heeft hij één jaar later succesvol beëindigd. Door een oude rivierstroom te onderzoeken heeft de rover een klein percentage aan watermoleculen gevonden. Eind januari 2016 zal Curiosity reeds 1269 “sols” op Mars zijn. Omgerekend is dat een 1272 dagen (of 3 jaar en 177 dagen) sinds zijn landing op 6 augustus 2012. Sinds september 2014 is de rover volop bezig met het verkennen van het gebied en de heuvels rond Mount Sharp, een plaats waarvan wordt verwacht een hoop informatie te vinden over de geschiedenis van Mars. MSL Curiosity zet zijn bodemonderzoek verder in 2016. Hij zal Mount Sharp verder verkennen en beklimmen. Ook heeft NASA bevestigd dat Curiosity zal samenwerken met de andere Marsrover Opportunity. Beide rovers zullen onderzoek doen naar de geschiedenis van Mars.