Menu

Mysterie rond de Grote Rode vlek opgehelderd

16/04/2018 - Jupiter

Het mysterie over de Grote Rode Vlek (Great Red Spot) in Jupiter’s wolkendek, waarom deze eeuwen geleden niet verdwenen is, is misschien opgehelderd. De ontdekkingen helpen zelfs het begrijpen van draaikolken in onze eigen oceanen. De Grote Rode Vlek dat zichtbaar is aan de oppervlakte van Jupiter is eigenlijk een grote storm die al eeuwen bezig is. De storm is zo’n 20 duizend kilometer lang en 12 duizend kilometer breed, ongeveer twee tot drie keer de grote van onze planeet. Windsnelheden in de ovale randen kunnen oplopen tot 680 kilometer per uur. De eerste beelden van deze grote storm zijn al in 1831 waargenomen, maar de ontdekking ervan kan reeds gebeurd zijn in 1665.

Gebaseerd op huidige theorieën zou de vlek na enkele decennia reeds moeten verdwenen zijn. Toch bestaat de vlek reeds honderden jaren. Draaikolken zoals de Grote Rode Vlek kunnen verdreven worden als gevolg van vele factoren; golven en turbulentie in en rond de storm voeden de winden in de storm van energie. Ze verliest ook energie door stralingswarmte. Bovendien bevind de Grote Rode Vlek zich tussen twee krachtige straalstromen in de atmosfeer van Jupiter. Deze straatstromen gaan in tegengestelde richting en kunnen het spinnen van de storm vertragen. Sommige wetenschappers beweren dat grote draaikolken zoals de Grote Rode Vlek energie krijgen en overleven door kleinere draaikolken te absorberen. Echter, dit gebeurd niet vaak genoeg om de duurzaamheid van de vlek te verlengen.

De Grote Rode Vlek is niet het enige mysterieuze vortex. Draaikolken in het algemeen, met inbegrip van diegene in onze oceanen en de atmosfeer van de aarde, leven vaak langer dan huidige theorieën kunnen verklaren. Modellen van draaikolken zijn in het algemeen gericht op de horizontale wind, die het grootste deel van de energie bevat. Hoewel draaikolken ook een verticale stroom hebben die op zich veel minder energie bevatten. In het verleden hebben wetenschappers zich vooral gericht op de horizontale wind en negeerde de verticale stroom omdat ze dachten dat die niet belangrijk was.

Onderzoekers komen nu tot de ontdekking dat de verticale stroom de sleutel bevat tot de levensduur van de Grote Rode Vlek op Jupiter. Toen de storm energie verloor, bewoog een mengeling van warme en koude gassen in de verticale stroom zich in en uit de storm dat zo voor een herstel van een deel van de energie zorgde. Hun model voorspelt ook radiale stromen die wind zuigen uit de High Speed Jet Streams rond de Grote Rode Vlek naar het midden van de storm, waardoor de levensduur langer wordt. Draaikolken – of op Jupiter of in de aarde oceanen – kunnen uiteindelijk 100 keer langzamer tot verval komen dat wetenschappers eerst hadden gedacht.