Menu

Spitzer Space Telescope

04/07/2018 - Telescoop
Spitzer Space Telescope

De Spitzer Space Telescope, kortweg SST of Spitzer, is een telescoop die het heelal observeert in infrarood. De SST werd gelanceerd in 2003 en is de vierde van NASA’s Great Observatories naast Hubble, Chandra en Compton. Na de lancering duurde het drie maanden om de telescoop in de juiste baan te krijgen. Vanaf december kon de Spitzer beginnen het het observeren van objecten in infrarood. De missie zou normaal 2,5 jaar duren, maar in 2006 besloot NASA om de missie te verlengen tot het einde van 2008. NASA heeft later beslist om de telescoop in gebruik te laten zolang hij voorzien is van brandstof.

Geabsorbeerd door atmosfeer
Tijdens de missie maakt de telescoop gebruik van zijn spectrometer om beelden te maken van objecten die infrarode stralen uitstralen (objecten met een temperatuur boven het absolute nulpunt straalt deze energie uit). Het grootste deel van van deze infrarode straling kan niet worden waargenomen vanop Aarde aangezien de atmosfeer het infrarode licht tegenhoud.

Van SIRTF naar SST
Tot aan zijn lancering stond de telescoop bekend onder de naam Space Infrared Telescope Facility (SIRTF). Maar vanaf de lancering werd de telescoop herdoopt naar Spitzer. De keuze van de naam Spitzer is het resultaat van een wedstrijd. Deelnemers van over de hele wereld mochten een suggestie doen voor een naam. Uit meer dan 7000 inzendingen, waarvan 38% buiten de VS, koos het SIRTF-team 161 kandidaten. Daarvan werden 11 finalisten geselecteerd door het comité van deskundige. Uit die 11 finalisten koos NASA den uiteindelijke winnaar: Spitzer, vernoemd naar Dr. Lynman Spitzer (1914-1997). Hij was een wetenschapper die reeds in 1946 als eerste voorstelde om telescopen in de ruimte te plaatsen. Hij droeg ook bij tot de Hubble Space Telescope.

Geschiedenis
In 1970, astronomen begonnen te speculeren over de mogelijkheid van een infrarode telescoop die zich boven de atmosfeer van de Aarde bevind, om zo de invloed van de atmosfeer te vermijden. In 1980 werd de naam al reeds bekend gemaakt en beschreven in magazines als “een van de twee grote astrofysica faciliteiten nog te ontwikkelen”. Het duurde tot 1983 wanneer NASA een voorstel schreef voor de bouw van de SIRTF als een Shuttle-gekoppelde missie. NASA kreeg groen licht. Normaal zou de Spitzer worden gelanceerd met de Space Shuttle van NASA, echter na het ongeluk met de Challenger in 1986 stapte men van dat idee af. Daarmee is de Spitzer de enige “Great Observatories” die niet met een space shuttle werd gelanceerd. In 1990 kreeg de telescoop een reeks redesign als gevolg van besparingen. Dit resulteerde in een veel kleinere, maar nog steeds volledig in staat om de missie uit te voeren. De Spitzer kan aanzien worden als de opvolger van de ISO, Infrared Space Observatory, en de IRAS, Infrared Astronomical Sattelite, die operationeel was tijdens de jaren 1980 en 1990. Uiteindelijk werd de Spitzer in 2003 gelanceerd door middel van een kleinere Delta II raket voor eenmalig gebruik.

Instrumenten
De Spitzer heeft drie instrumenten aan boord:


Einde voor Spitzer
NASA heeft beslist om in januari 2020 de opdracht van Spitzer stop te zetten. Dan zal de telescoop 16 jaar in dienst zijn geweest. De reden van het beëindigen van de missie heeft te maken met het feit dat de telescoop nog maar op één van zijn drie instrumenten draait. Desondanks doet Spitzer nog aan nuttig onderzoek. Een groot deel van het werk van Spitzer zal door de James Webb telescoop, die in 2021 zal gelanceerd worden, overgenomen worden. Wanneer Spitzer uit dienst gehaald word, zal hij 16 jaar aan het werk geweest zijn. Spitzer’s opdracht liep officiëel 6 jaar (tot 2009), maar er werd al snel beslist deze voor onbepaalde tijd te verlengen. De opdracht van Spitzer kon al vroeger beëindigd zijn. NASA is dan ook tevreden om zelf de telescoop op pensioen te sturen. 

Spitzer maakte samen met Hubble, Chandra en Compton deel uit van de Great Observatories van NASA. Na het wegvallen van Spitzer zullen er nog maar twee telescopen overblijven: Hubble en Chandra. Compton werd in 2000 reeds buiten bedrijf gesteld. Wanneer de James Webb telescoop zal gelanceerd worden, zal ook Hubble buiten bedrijf worden gesteld.