Menu

Cassini ontdekt “ringregen” op Saturnus

05/10/2018 - Exploratie, Flyby, Orbiter, Saturnus
Cassini ontdekt “ringregen” op Saturnus

Verkenner Cassini mag er dan wel niet meer zijn, maar uit de data die hij verzameld heeft komen toch steeds grote ontdekkingen. Tijdens Cassini’s Grand Finale heeft de sonde op plaatsen gevlogen waar nog nooit een sonde gevlogen heeft: tussen de ringen van Saturnus. Zo heeft de sonde, net voor zijn afdaling, tussen de eerste ring en de atmosfeer van de planeet gevlogen. Daaruit zijn enkele grote ontdekkingen gedaan.

Complexe organische verbindingen “regenen” vanuit de ringen van Saturnus naar het bovenste wolkendek van de atmosfeer. Wetenschappers zagen water en silicaten maar waren verrast om ook methaan, ammoniak, koolmonoxide, stikstof en kooldioxide aan te treffen. De samenstelling is anders dan die van de maan Enceladus, en ook verschillend van de maan Titan. Dit betekend dat er minstens drie afzonderlijke bronnen van organische moleculen in het Saturnus-systeem aanwezig zijn.

Cassini heeft als eerste sonde van dichtbij meegemaakt hoe de ringen op de planeet reageren. Hij zag hoe kleine deeltjes en gassen vanuit de binnenste ring in de atmosfeer van de planeet vielen. Sommige deeltjes nemen elektrische ladingen aan en vliegen in een spiraal langs de magnetische velden om daarna in de atmosfeer te vallen. Dit fenomeen staat bekend “ringregen”. Wetenschappers waren verrast toen ze zagen hoe andere deeltjes werden gesleept of aangetrokken op de evenaar van de planeet. Ook blijken de deeltjes sneller naar de atmosfeer te vallen dan gedacht, ongeveer tien duizend kilogram per seconde.

Wetenschappers waren verrast om te zien hoe het materiaal dat in de openingen tussen de ringen en de atmosfeer eruit ziet. Ze wisten dat dat de deeltjes in de ringen variëren van groot naar klein. De deeltjes in de openingen bleken meestal klein te zijn, nanoformaat, zoals rook. Dit suggereert dat er een onbekend proces de deeltjes vermaalt.

De ringen blijken sterker met Saturnus te zijn verbonden dan eerst werd gedacht. Cassini onthulde een tot nu toe onbekend stroomsysteem die de ringen verbindt met de top van de atmosfeer.

Cassini ontdekte een nieuwe stralingsgordel rond Saturnus, dichtbij de planeet en bestaande uit energetische deeltjes. Die gordel snijd eigenlijk de binnenste ring. Op de plaatst waar de gordel en de ring elkaar snijden, is de ring zo dun dat hij het vormingsproces van de gordel niet blokkeert.

In tegenstelling tot andere planeten met een magnetisch veld, in het magnetisch veld van Saturnus bijna volledig in lijn met de draai-as van de planeet. De nieuwe gegevens tonen aan dat de kanteling van het veld minder dan 0,0095 graden bedraagt, ter vergelijking, de kanteling van het magnetisch veld van onze planeet bedraagt 11 graden ten opzichte van de draai-as. Volgens deze gegevens weten wetenschappers hoe planetaire magnetische velden gegenereerd. Het is een raadsel waarom Saturnus zo’n veld heeft. Dit raadsel zullen wetenschappers proberen te achterhalen.

Nieuwe ontdekkingen over Saturnus.