Menu

Noordpool verschuift sneller dan verwacht

06/02/2019 - Aarde
Noordpool verschuift sneller dan verwacht

En daarmee bedoelen we de magnetische noordpool. Onze planeet heeft twee noordpolen; een geografische en een magnetische. Dat die laatste verschuift is geen nieuws, maar hij doet het sneller dan voorheen. Daardoor klopt het “World Magnetic Model” niet meer, een model dat de positie van de geografische noordpool ten opzichte van de magnetische beschrijft. Het oorspronkelijke model beschreef de geplande positie tot 2020 maar moet nu dus vervroegd gewijzigd worden.

De geografische noordpool is de plek op de kaart die als noordpool wordt gezien. Wetenschappelijk is dit de plek waar de draai-as van de Aarde uit de Aarde komt. Aan de onderkant van die as ligt de zuidpool. De magnetische noordpool is de plaats waar je kompas naar wijst, de plaats op Aarde waar een magneetnaald op een horizontale as loodrecht naar beneden wijst.

Omdat de magnetische noordpool geen vaste plaats is en altijd verschuift werd het World Magnetic Model opgesteld, een model dat beschrijft waar de geologische noordpool ligt ten opzichte van de magnetische. Dit model wordt onder meer gebruikt voor de navigatie van een vliegtuig. Een vliegtuig bepaald zijn positie met een GPS, een GPS kan perfect zeggen waar je bent, maar kan niet vertellen welke richting je op dat ogenblik uitgaat. Daarvoor wordt een kompas gebruikt. Dat kompas wijst de magnetische noordpool aan, maar om te weten welke richting je gaat heb je net de geografische noordpool nodig. Om te bepalen waar de geografische noordpool ligt ten opzichte van de magnetische wordt het WMM gebruikt.

Dit model wordt om de vijf jaar bijgewerkt omdat we denken dat de beweging van het magneetveld zo’n vijf jaar kunnen vooruit spellen. dat blijkt nu niet meer waar te zijn aangezien de magnetische noordpool veel sneller verschuift, veel sneller dan we gewend zijn. Daardoor klopt de voorspellingen van de positie niet meer. Sinds het midden van de jaren 90 is de magnetische noordpool plots sneller beginnen te verschuiven en gaat nu met zo’n 55 kilometer per jaar, terwijl dit vroeger zo’n 5 tot 10 kilometer was. Men heeft dus tussentijdse aanpassingen moeten maken aan het model.

De oorzaak van het verschuiven heeft te maken met de vloeibare kern van de Aarde. Omdat de Aarde rond haar as draait ontstaat er turbulentie in de kern, een soort van draaikolk. Die draaikolk drijft het magnetische veld van de Aarde aan en dus ook de magnetische noordpool. Het magnetisch veld is dus dynamisch en veranderd steeds van plaats. Men heeft geen verklaring waarom het nu plots sneller verschuift, maar men heeft wel enkele theorieën. Zo kan het zijn dat er een plotse stroomversnelling in de kern op gang is gekomen, mogelijk aangestuurd door aardbevingen. Die informatie kan men opvragen door middel van seismologie, waar men aardbevingen mee opvolgt. Zeker is dat er geen verband is met de zogenaamde opwarming van de Aarde. Het magnetisch veld wordt aangestuurd door de kern van de Aarde, een opwarming van het oppervlak heeft daar absoluut geen invloed op.

De versnelling is geen reden voor ongerustheid. Het magnetisch veld is ook in de afgelopen honderd jaar in sterkte afgenomen, maar ook dat is geen reden tot paniek. Het veld is nog sterk genoeg. Wanneer het veld nog zwakker wordt zal dit invloed hebben op mobiele signalen zoals GSM, draadloze internetverbindingen en communicatie met satellieten. Zo ver is het nog niet, we moeten ons nog geen zorgen maken. Nu het WMM opnieuw is aangepast zal ook de navigatie van uw GPS zonder problemen moeten werken.