Menu

Nieuwe ontdekkingen over meren op maan Titan

17/04/2019 - Maan, Saturnus
Nieuwe ontdekkingen over meren op maan Titan

De missie van de Cassini verkenner, die voor ons tussen 2004 en 2017 het Saturnus-systeem heeft verkent, blijft voor verassingen zorgen. Zo hebben wetenschappers de radargegevens bestudeerd die de sonde tijdens zijn laatste scheervlucht heeft verzameld. Uit die gegevens blijkt dat de meren op de maan Titan verrassend diep zijn, hoog op heuvels en plateaus liggen en gevuld zijn met methaan. Ook blijkt dat Titan waarschijnlijk seizoenen kent en die invloed hebben op sommige meren.

De ontdekkingen bevestigen de diepte van sommige meer, meer dan 100 meter diep, en hun samenstelling. De nieuwe gegevens laten zien hoe vloeibaar methaan neerregent op Titan en wegsijpelt in Titan. De maan is het enige object in het zonnestelsel waarvan is geweten net als de Aarde een stabiele vloeistof op zijn oppervlakte te hebben.

Het is al langer geweten dat Titan over een hydrologische cyclus beschikt die op een gelijkmatige manier werkt als op Aarde. Met als enige verschil dat Titan in plaats van water alles met methaan en ethaan doet. Wij zijn gewoon om over deze koolwaterstoffen als gassen te denken, tenzij ze onder druk in een tank zitten. Op Titan is het veel kouder zo dat de stoffen zich gaan gedragen als vloeistoffen.

Wetenschappers hebben in het verleden al grote noordelijke zeeën ontdekt die gevuld zijn met methaan. Maar het vinden van ondergrondse, kleinere meren die evenals gevuld zijn met methaan is een grote verrassing. Cassini heeft ook gegevens verzameld over het enige grote meer op het zuidelijk halfrond van Titan. Dat blijkt gevuld te zijn met een mengeling van nagenoeg gelijke delen van methaan en ethaan. Ethaan is zwaarder en bevat meer koolstof- en waterstofatomen.

Titan is een vreemd hemellichaam, toch beschikt het over kenmerken die erg lijken op wat we op Aarde kennen. Opvallend is dat de hydrologie aan de ene kant van het noordelijk halfrond verschillend is van die van de andere kant. Aan de oostkant van Titan bevinden er zich grote, laag gelegen zeeën met canyons en eilanden. Aan de westkant zijn er dan weer kleinere meren die op grote hoogte liggen (zoals heuvels en plateaus). Nieuwe gegevens laten andere landschapsvormen zien, zoals plateaus met steile rotswanden die tot 100 meter boven het landschap uitsteken. Het feit dat de westelijke meren klein zijn, met een diameter van enkele kilometers, maar wel erg diep zijn, zegt meer over de geologie van Titan.

Wetenschappers hebben ook nieuwe gegevens ontdekt over de vreemde hydrologische cyclus van Titan. Verschillende reeksen van waarnemingen, van radar tot infrarood, hebben laten zien dat de vloeistofniveau’s in die meren aanzienlijke veranderingen kennen. De beste verklaring hiervoor is de invloed van de seizoenen op Titan. De resultaten van deze studie zijn het beste bewijs dat de regen van koolwaterstoffen de meren voedt, die dan opnieuw in de atmosfeer verdampen of in de ondergrond wegsijpelen waarbij dan ondergrondse meren ontstaan.

Cassini heeft tussen 2004 en 2017 meer dan 1,6 miljoen vierkante kilometer aan vloeibare meren en zeeën in kaart gebracht. Hiervoor gebruikte Cassini haar radarinstrument, die radiogolven uitzond en een terugkerend signaal of echo opving. Dit gaf meer informatie over de terreingesteldheid, de topografie en de diepte van vloeistofmassa’s en hun samenstelling.

Iedere keer dat we iets nieuws ontdekken op Titan, wordt Titan alleen maar mysterieuzer.

Foto credit: zonlicht weerkaatst op de poolzeeën van Titan. Foto gemaakt door Cassini, NASA/JPL.