Menu

Het regent op de maan

12/06/2019 - Maan, Orbiter
Het regent op de maan

Wetenschappers van NASA en enkele Amerikaanse universiteiten hebben ontdekt dat wanneer een stroom van meteorieten de dunne maanatmosfeer raken, er een kortstondige waterdamp vrijkomt.

De ontdekking zullen wetenschappers de geschiedenis van maanwater helpen begrijpen. Eerdere modellen hadden voorspeld dat als meteorieten op de maan inslaan, er waterdamp vrijkomt. Echter werd dit fenomeen nog nooit waargenomen, tot nu. Wetenschappers hebben in de gegevens van NASA’s LADEE (Lunar Atmosphere and Dust Environment Explorer) verschillende bewijzen gevonden over dit fenomeen.

Er zijn aanwijzingen dat de maan over water (H2O) en hydroxyl (OH) zou beschikken. Maar er zijn nog steeds discussies over de oorsprong van het water en de hoeveelheid er aanwezig is. Meestal zijn er geen sporen van water of hydroxyl te vinden in de atmosfeer van de maan. Maan wanneer de maan door één van die meteorietregens werd geraakt, kwam er genoeg waterdamp vrij om het te kunnen detecteren. Wanneer de gebeurtenis voorbij was, was ook het waterdamp weg.

Wetenschappers gebruiken meestal de term water voor zowel H2O als OH. Uitzoeken hoeveel H2O er aanwezig is op de maan is iets voor toekomstige maanmissie’s.

LADEE gebruikte haar neutrale massaspectrometer om de waterdamp te detecteren. De metingen gebeurde tussen oktober 2013 en april 2014. LADEE verzamelde toen gegevens over de structuur en de samenstelling van de maanatmosfeer. Om water af te geven moeten de meteorieten minstens 8 centimeter in het maanoppervlak dringen. Onder de kurkdroge bovenlaag ligt een dunne overgangslaag en daaronder een gehydrateerde laag waar waarschijnlijk watermoleculen aan stukjes rots vast zitten (regoliet).

Uit eerdere metingen van de exosfeer van de maan werd berekend dat de gehydrateerde laag een waterconcentratie heeft van ongeveer 200 tot 500 deeltjes per miljoen. Ter vergelijking: om een halve liter water te verkrijgen zou je één ton regoliet moeten verwerken.

Bij elke botsing van een meteoriet in het maanoppervlak komt een kleine schokgolf vrij die het water in de omgeving werpt. Van al het waterdamp dat vrijkomt tijdens een meteorietenregen vliegt tweederde de ruimte in, een derde komt terug neer op het oppervlak in de vorm van regen.

Deze bevindingen kunnen het afzetten van ijs in koude, donkere gebieden op de maan verklaren. Het meeste van het reeds ontdekte water komt voor in koude gebieden waar de temperatuur zeer laag blijft gedurende lange periodes en zo het waterdamp en ander vluchtige stoffen stabiel houden. De mogelijkheid dat het water afkomstig zou van de de meteorieten zelf werd snel uitgesloten door de wetenschappers. De watermassa die vrijkomt bij een botsing is groter dan de massa die aanwezig is op een meteoriet. Het water dat vrijkomt zou zeer oud zijn, mogelijk teruggaand tot de tijd wanneer de maan gevormd werd.

NASA is druk bezig met een terugkeer naar de maan. Commerciële en internationale samenwerkingen moeten voor de menselijke aanwezigheid in de ruimte zorgen en nieuwe kansen en kennis terug brengen.

Links: LADEE – Rechts: voorstelling van water dat vrijkomt tijdens een impact van een meteoriet. Foto door NASA.