Menu

Phobos krijgt bezoek van Rover

31/07/2019 - Exploratie, Maan, Mars
Phobos krijgt bezoek van Rover

De planeet Mars heeft al heel wat bezoek gekregen van rovers, landers en orbiters. Maar de manen van Mars: Phobos en Deimos zijn nog nooit bezocht geweest. Deze zijn nochtans interessant om van naderbij de bestuderen, o.a. vanwege hun speciale vorm.

De Japanse ruimtevaartorganisatie JAXA gaat daar verandering inbrengen. Samen met de Duitse (DLR) en Franse (CNES) ruimtevaartorganisaties hopen ze in 2024 een robotwagentje te lanceren dat in 2025 zal landen op de maan Phobos. Het wagentje zal enkele maanden op de maan rondrijden. Terwijl zal het ruimtevaartuig, dat de rover op de maan heeft afgezet, enkele keren rond de maan cirkelen om vervolgens af te dalen naar het oppervlak om stalen te nemen. Die worden vervolgens teruggebracht naar Aarde in 2029.

Het zal een unieke en prachtige missie worden. Naar afwachting zal de “Martian Moons eXploration”- missie of MMX afgekort, een schat van informatie opleveren. Er zullen heel wat geheimen boven komen over Phobos. Tot nu weten we nog altijd zeer weinig over de manen van Mars. We weten zelfs niet waar de manen afkomstig van zijn: een planetoïde dat is ingesloten door de zwaartekracht van Mars? Of een brokstuk van Mars dat is losgekomen door een inslag?. De MMX-rover kan dit onthullen door de samenstelling van de maan te onderzoeken. Daarnaast zullen er nog enkele ander vragen over de manen kunnen beantwoord worden. Daarnaast kan de MMX-missie bijdragen aan het begrip van het ontstaan van het zonnestelsel.

Het zal echter een uitdaging worden om de rover heelhuids te laten landen op Phobos. Op Mars is er een relatief grote zwaartekracht, wat maakt dat wanneer de atmosfeer wordt binnengevlogen, er sterk moet afgeremd worden om een crash te vermijden. Phobos bezit echter over een beperkte zwaartekracht, wat kan leiden dat de rover gaat stuiteren bij landing. Ook wanneer de rover toch heelhuids landt, blijft de zwaartekracht een uitdaging. Zo mag de rover niet te hard rijden, de kans bestaat dan dat de rover wordt gelanceerd en begint te stuiteren. Ook de temperatuur op Phobos is een uitdaging. Omdat de maan geen atmosfeer heeft, zijn de temperatuurschommelingen veel extremer dan op Mars.

Terwijl de rover voorzichtig over de oppervlakte van Phobos rijd, zal de MMX-orbiter (die de rover heeft afgezet) vanuit de ruimte onderzoek doen. Zo zal de sonde ondermeer scheervluchten van Phobos en Deimos maken. De bedoeling is ook dat de sonde tweemaal zal afdalen naar het oppervlak om monsters te verzamelen.

Het is misschien vreemd dat men ervoor kiest om een “sample-and-return” missie uit te voeren op een maan en niet op de planeet Mars zelf, die de laatste decennia gretig wordt bestudeerd. Toch is daar een simpele verklaring voor: Mars bezit namelijk over een sterke zwaartekracht. Naar het oppervlak dalen om monsters te verzamelen is geen probleem, maar om daarna terug te ontsnappen van de zwaartekracht is heel wat moeilijker. Volgens wetenschappers zullen we op Phobos ook heel wat informatie vinden over Mars. Als blijkt dat de moon een gevangen planetoïde is, is de kans groot dat er toch materiaal van Mars aanwezig is dat afkomstig is van inslagen op de planeet.

In een volgend decennium weten we wat Phobos nog allemaal in petto heeft voor ons.