Menu

Helderheid van helderste ster neemt af

09/01/2020 - Interstellair, Sterren
Helderheid van helderste ster neemt af

Iedereen die op een heldere avond al eens een blik werpt op de nachthemel heeft ze ongetwijfeld al zien staat: Betelgeuze, de rode superreus, de ster staan op 600 lichtjaar afstand. Bovendien valt de ster duidelijk op tussen de andere sterren, ze is namelijk heel fel en is wat rood van kleur.

Het gaat echter niet goed met Betelgeuze. De ster is nog piepjong, nog maar 8 miljoen jaar oud (ter vergelijking, onze is is 4,5 miljard jaar oud). Toch zal ze binnenkort sterven. De zeer heldere ster zorgt er namelijk voor dat haar brandstof (bron van energie) in sneltempo opgeraakt. Als dat gebeurd kan de ster niet meer winnen van de zwaartekracht en stroomt een deel van haar eigen massa richting de kern van de ster. Die kern wordt steeds zwaarder en zal uiteindelijk instorten. Dat eindigt met een enorme explosie, een supernova, die volgens wetenschappers naar verwachting zelfs op klaarlichte dag vanaf de Aarde zichtbaar is.

De grote vraag is echter wanneer dit gaat gebeuren. Volgens astronomen kan dit binnen de 100.000 jaar gebeuren. Heel concreet betekent dat, dat het binnen 1000 jaar kan gebeuren, maar even goed morgen of volgende maand. Reden genoeg om de ster nauwlettend in de gaten te houden. Wat ook opvalt is dat de ster de laatste maanden flink in helderheid is afgenomen. Volgens astronomen zal het dan toch niet lang meer duren. De helderheid van Betelgeuze is beginnen afnemen sinds oktober 2019. Begin december 2019 had de ster nog een helderheid van +1,12, een waarde die astronomen in de laatste 25 jaar niet meer hebben gezien bij de ster. Sterker nog, begin januari 2020 bleek de ster nog in helderheid ingeleverd te hebben. Waar Betelgeuze ooit bij de vijf helderste sterren hoorde, moet nu zo’n 20 andere sterren laten voorgaan.

Dat een ster afneemt in helderheid wil niet direct zeggen dat de ster haar ondergang tegemoet gaat. De helderheid van een ster neemt vaker af en neemt dan weer toe. Betelgeuze wordt al 25 jaar lang in de gaten gehouden. De ster blijkt twee cycli te hebben waarin de helderheid afneemt en weer toeneemt. De sterke afname van de helderheid die astronomen nu zien valt mogelijk samen met het dieptepunt van de de twee de cyclus. Als dit zo is, dan verwachten astronomen dat binnenkort de helderheid zijn dieptepunt zal bereiken om daarna opnieuw toe te nemen. 


De meeste astronomen verwachten niet dat Betelgeuze direct in een supernova zal eindigen, maar zullen de komende tijd de ster wel extra in de gaten houden.

Op bijstaande foto is het sterrenstelsel Orion te zien met linksboven de ster Betelgeuze (roodachtige, heldere ster).