Menu

Mars is seismologisch actief

28/02/2020 - Mars, Rovers & Landers
Mars is seismologisch actief

NASA’s InSight Marslander is momenteel iets meer dan een jaar actief op Mars. In de eerste 10 maanden heeft InSight al meer dan honderd Marsbevingen gedetecteerd. Sommige met een magnitude van 3 of 4.

Wetenschappers zijn niet echt verrast dat Mars seismisch actief is. Marsbevingen detecteren is nu eenmaal het hoofddoel van InSight. De lander gebruikt seismologie om na te gaan hoe Marsbevingen zich bewegen door de planeet. Maar voor dat InSight zijn eerste Marsbeving detecteerde was er geen bewijs dat Marsbevingen bestonden. Er was enkel een theorie dat ze zou kunnen bestaan.

Dankzij InSight weten we nu dat Mars meer seismisch actief is dan de maan, maar minder dan de Aarde. De meeste aardbevingen op Aarde worden geassocieerd met platentektoniek. Maar Mars heeft geen platentektoniek, daar worden de bevingen waarschijnlijk veroorzaakt door de langzame afkoeling van de inwendige planeet. Als de kern afkoelt, trekt de planeet samen en breken de broze buitenlagen. Ook is het mogelijk dat bevingen worden veroorzaakt door de afkoeling van de magmakamers op Mars.

Twee van de grootste Marsbevingen die werden gedetecteerd vonden plaats in een regio waar zo’n 10 miljoen jaar geleden vulkanische activiteit plaats vond. Het is dus mogelijk dat de magma, die nog aanwezig is, aan het afkoelen is. Er zijn nog geen bevingen geweest die krachtig genoeg zijn om tot in de kern van de planeet te geraken.

Dankzij de bevingen die InSight gedetecteerd heeft hebben wetenschappers nu een beter beeld van hoe de planeet er vanbinnen uitziet. De korst lijkt de bevingen die net onder de oppervlakte voorkomen niet te geleiden. Bevingen worden dus aan de oppervlakte doorbroken. Dit komt waarschijnlijk door het feit dat de toplaag van de planeet zodanig is gebroken door meteorietinslagen of door oude geologische activiteit. Ook laat de verspreiding van de seismische golven door de korst zien dat deze niet kurkdroog is, zoals de korst van de maan, maar in plaats daarvan in zekere mate een hoeveelheid water bevat. De hoeveelheid is moeilijk te zeggen.

Toch gaat het niet helemaal zoals gepland voor InSight. Zo heeft de landen, sinds het begin van zijn wetenschappelijke opdracht, problemen met de “mole”, zijn boor. De bedoeling is dat de boor van InSight uit zichzelf zo’n drie meter in de grond moet boren om Mars zijn temperatuur te meten. Maar dat proces loopt niet van een leien dakje. De bodem van de regio waar InSight is geland, blijkt verrassend glad te zijn en dat neemt de wrijving weg die de boor nodig heeft om te graven. Het team van InSight heeft verschillende strategieën geprobeerd, zonder succes. Bij de laatste inspanning werd de boor tegen de rand van zijn geboord gat geduwd door de lange (1,85 meter) robotarm van InSight, om zo wrijving te genereren. Een klein succes maar niet wat het team achter InSight gehoopt hadden.

Het team denkt nu in de richting om te duwen. Ze willen de robotarm gebruiken om druk te zetten op de boor door met de robotarm bovenop te boor te duwen. Uit enkele testen in het testcentrum van NASA op Aarde bleek dat te lukken. Begin maart zal het team InSight in positie brengen om deze “hamer” methode uit te proberen. Een andere denkpiste is om met schep meer grond in het gat van de boor te gooien. Dit zou meer druk en wrijving kunnen toevoegen zodat de boor eindelijk naar beneden kan graven. 

De opdracht van InSight zou twee jaar duren, oftewel één Marsjaar. Ondanks dat de boor niet wilt meewerken, levert InSight toch mooie resultaten af. Terwijl er naar een oplossing wordt gezocht voor het probleem met de boor, blijft InSight de Marsbevingen bestuderen. In totaal werden er sinds de start de wetenschappelijke opdracht in februari 2019, er al zo’n 450 Marsbevingen gedetecteerd.

Foto van de robotarm met schep die dichter bij de boor is gebracht. Klaar om in gereedheid te zetten om op de boor te duwen.