Menu

Tektonische plaat onder Indische Oceaan zal in twee breken

27/05/2020 - Aarde
Tektonische plaat onder Indische Oceaan zal in twee breken

De grote tektonische plaat onder de Indische Oceaan zal binnenkort (geologisch gesproken) in twee breken. Dit is het resultaat van een nieuwe studie. De plaat, bekend als de India-Australia-Capricorn tektonische plaat, is aan het breken met 1,7 millimeter per jaar. Het zal ongeveer 1 miljoen jaar duren eer de plaat in twee gebroken is. Voor de mensheid is dat een eeuwigheid.

Het is geen structuur die snel beweegt, maar het is nog steeds kenmerkend in vergelijking met andere breuken. Ter vergelijking: de Dode Zee breuk in het Midden Oosten verplaatst zich met 0,4 centimeter per jaar. De San Andreas breuk in California verplaatst zich 10 keer sneller, 1,8 centimeter per jaar. Omdat de plaat zo traag beweegt en zich zo diep onder water bevind, hebben de wetenschappers de breuk bijna niet opgemerkt. Twee aardbevingen op die plaats, waar anders nooit eerder een beving is waargenomen, hebben de breuk-in-wording aan het licht gebracht. 

De aardbevingen hebben reeds plaats gevonden in april van 2012. De twee bevinden, met een magnitude van 8,6 en 8,2 vonden plaats onder de zeespiegel van de Indische Oceaan in de buurt van Indonesië. Normaal vindt een aardbeving plaats in een zone waarbij twee platen samenkomen. Deze twee bevingen gebeurde echter op een aparte plaats, in het midden van een plaat. Dankzij die twee bevingen wisten wetenschappers dat er een deformatie gaande was ergens diep onder de grond.

De plaats van de breuk is gemakkelijk verklaarbaar. Hoewel het om één plaat gaat, toch bestaat die plaat uit meerdere delen, alsof het een puzzel is. De verschillende delen bewegen echter met dezelfde snelheid in dezelfde richting. Wetenschappers hebben in het jaar 2015 en 2016 de plaats van de bevingen bestudeerd door geluidsgolven in de grond te sturen. Die botsen op het sediment onder de zeebodem. Zo kan men een topografische kaart maken van het gebied. Zo werd er een kaart in 2015 gemaakt en één in 2016. Achteraf werden beide kaarten met elkaar vergeleken.

Bij het vergelijken van de kaarten werden verschillende gaten gevonden, zogenaamde bassins. Die bassins hebben een lengte van 3 tot 8 kilometer lang en een diepte van 5 tot 120 meter, verspreid over een lengte van 350 kilometer. Wanneer de bassins groter worden, gebeuren er aardbevingen. De vormende breuk is nog geen volledige breuk, maar zal er uiteindelijk één worden. Uiteindelijk zal de plaat in twee scheuren. 

De twee aardbevingen liggen niet aan de basis van de breuklijn. Vermoedelijk was de breuklijn eerder gevormd wanneer magma van onder de grond naar buiten komt, die is dan eerst gestold en daarna gebarsten door de kromming van de aarde. Deze breuklijn wordt nu door de natuur hergebruikt. De natuur gebruikt graag zwakheden, ze gebruikt graag wat er al is. Omdat het proces zo langzaam gaat, zal een volgende grote aardbeving misschien pas over 20.000 jaar plaatsvinden. Het is een kwestie van enkele miljoenen jaren voordat de volledige breuk is gevormd

Deze studie laat nogmaals zien dat tektonische plaatsen continu in beweging zijn. Platen worden continu gevormd en weer gebroken.

Deze foto laat de breuk (F6a) op de zeebodem zien.
Image credit: Aurélie Coudurier-Curveur; Coudurier‐Curveur, A. et al. Geophysical Research Letters.