Menu

Hubble spot Saturnus in al haar glorie

25/08/2020 - Hubble, Saturnus, Telescoop
Hubble spot Saturnus in al haar glorie

NASA heeft een prachtige foto vrijgegeven van de planeet Saturnus. De foto toont onder andere de zuidpool van de planeet. Maar het bijzonderste aan deze foto is dat hij gemaakt is door de Hubble ruimtetelescoop. Alsook levert de foto nieuwe inzichten op over de planeet. Op de foto zijn namelijk ook twee manen van Saturnus te zien: Mimas staat rechts, Enceladus staat onderaan.

Tot 2017 zorgde de ruimtesonde Cassini voor prachtige foto’s van de planeet. Maar daar kwam een einde aan wanneer de sonde zich in de atmosfeer van Saturnus boorde. Dit betekend dat we enkele jaren geen prachtige close-up beelden van de planeet meer zullen zien. Maar we hebben Hubble nog, die zo eens af en toe de planeet in de gaten houd, doch op grotere afstand dan Cassini.

Op de foto is de weelderige en gigantische gasreus in al haar pracht te zien met zelfs een glimp van de zuidpool die meestel door de ringen wordt bedekt. Op de foto kleurt de zuidpool blauw. De foto is gemaakt vanop een afstand van 1,35 miljard kilometer, dat is zo’n 30.000 keer de Aarde rond. De foto is eigenlijk samengesteld uit drie afzonderlijke foto’s met telkens een andere filter (violet, groen en rood). NASA gebruikt deze techniek om golflengten zichtbaar te maken. Door het ontbreken van een atmosfeer valt zichtbaar licht grotendeels weg in de ruimte. Daarom worden filters gebruikt om licht zichtbaar te maken. Achteraf worden die foto’s dan samengebracht tot één foto. Meestal zijn de kleuren op die foto dan ook feller dan dat ze in werkelijkheid zijn.

NASA realiseerde zich dat het begrijpen van de atmosfeer van sommige planeten moeilijk is, dit omdat die planeten maar voor korte tijd werden bestudeerd. Af en toe werpt Hubble een blik op een planeet, maar van korte duur. Ook ruimtemissie’s zoals Cassini zijn zeldzaam. Daarom heeft NASA een project ontwikkeld waarin elk jaar een planeet wordt bestudeerd door middel van de Hubble, meestal door gedetailleerde foto’s te nemen. Op die manier kan worden begrepen hoe wolken, wind en weer op andere planeten in de loop van de tijd veranderen. Omdat Cassini nog in bedrijf was, werd pas in 2018 de Hubble op Saturnus gericht. Cassini bracht reeds de ontdekking van seizoensveranderingen op de gasreus. Om de atmosfeer van Saturnus te begrijpen wordt daarop verder gewerkt.

Uit de waarnemingen met Hubble blijkt dat Saturnus over kleine atmosferische stormen beschikt. Heldere plekken in de atmosfeer die elk jaar komen en gaan. Net als Jupiter heeft Saturnus ook wolken banden, al zijn die vager en rond de evenaar breder. De wolkenbanden op Saturnus veranderen jaarlijks ook licht van kleur, vermoedelijk door de invloed van de seizoenen.

Cassini ontdekte dat Saturnus onderhevig is aan seizoenen, net als onze planeet. Dit komt omdat de planeet een kanteling heeft van ongeveer 27 graden ten opzichte van de zon. Onze planeet heeft een kanteling van 23 graden. Door die kanteling worden seizoenen ontstaan. Op Saturnus duren de seizoenen echter langer dan op Aarde. De planeet heeft 28 jaar nodig om één omwenteling rond de zon te maken. Dat betekend dat een seizoen ongeveer 7 aarde jaren duurt. Tegelijkertijd heeft de baan van de Saturnus een lichte kanteling. Dit heeft invloed op hoeveel zonlicht elke halfrond ontvangt. Daarbij komt ook nog eens dat de ringen rond de planeet een constante schaduw op de planeet werpen. Al deze eigenschappen hebben een invloed op de seizoenen en op de atmosfeer van de planeet.

Wetenschappers hopen op deze manier nog meer onderzoek te doen en zo Saturnus beetje bij beetje leren kennen. Er zijn nog verschillende zaken van Saturnus die nog een mysterie zijn. Een van de grootste mysterie’s zijn de ringen van Saturnus, hoe deze ontstaan zijn en hoe oud deze zijn, wanneer ze ontstaan zijn. Over de gasreus valt nog genoeg te ontdekken. 

Saturnus door Hubble. Rechts staat Mimas, onderaan staat Enceladus. Foto door NASA/ESA.