Menu

Mogelijke sporen van leven in atmosfeer van Venus

23/09/2020 - Telescoop, Venus
Mogelijke sporen van leven in atmosfeer van Venus

Wetenschappers hebben in de atmosfeer van Venus het gas fosfine ontdekt, een gas dat op Aarde wordt gevormd door bacteriën. Het is een veelbelovende vondst. Dit kan mogelijk inhouden dat het wolkendek van Venus microbieel leven bevat.

De planeet Venus is nu niet direct te koppelen aan mogelijk leven. De temperatuur aan het oppervlak ligt ruim boven het smeltpunt, de planeet is omringd met dikke wolken vol met bijtend zwavelzuur. Toch hebben wetenschappers zich altijd afgevraagd of leven op Venus niet mogelijk zou zijn voor bepaalde microben. Het bovenste wolkendek, op een hoogte van 52 tot 62 kilometer boven het oppervlak, kent andere, meer gunstigere omstandigheden. Zo zou het daar een aangename temperatuur zijn van dertig graden. De ontdekking van fosfine op Venus zet die gedachte kracht bij.

Op Aarde wordt het gas namelijk geproduceerd door organismen die zich in zuurstofarme omgevingen bevinden. Deze ontdekking is geeft een andere kijk voor de verkenning van Venus. Verkenningsmissie’s hebben al eerder op andere planeten onverklaarbare processen gevonden, zoals de variërende concentraties methaan in de atmosfeer van Mars. Op Aarde kennen we fosfine als een kleurloos, ontvlambaar en zeer giftig gas. Het wordt soms gebruikt als pesticide. Pure fosfine is geurloos, maar gemend met andere verbindingen kan het ruiken naar rottende vis of knoflook. De vondst van dit gas zou erop kunnen wijzen dat het op Venus stinkt. Ook op andere planeten is fosfine aangetroffen. Zo maakt fosfine 0,0001% deel uit van de atmosfeer van Saturnus. Ook op Jupiter is het gas teruggevonden, zij het in hele kleine hoeveelheden.

Wetenschappers hebben het gas ontdekt met behulp van de James Clerk Maxwell Telescope, gelegen in Hawaï. Wetenschappers schatten dat de wolken op Venus zo’n 20 ppb (deeltjes per miljard) fosfine bevat. Wetenschappers hebben ook onderzocht of het gas het resultaat kan zijn van natuurlijke processen op Venus. Echter kan geen van deze processen de hoeveelheid ontdekte fosfine verklaren. Dus de oorsprong met elders liggen. Ook blijft de vraag of microben daadwerkelijk in staat zijn om in een hele zure omgeving te kunnen overleven. Op Aarde kunnen sommige microben tot vijf procent zuur in hun omgeving verdragen. De wolken op Venus bestaan echter volledig uit zuur. Omdat de wolken net zo zuur zijn, wordt fosfine per direct geneutraliseerd. Het feit dat er fosfine is aangetroffen moet erop wijzen dat “iets” het gas opnieuw aanmaakt. De vraag blijft of deze ontdekking daadwerkelijk kan worden toegeschreven aan de aanwezigheid van levende organismen. Of liggen er andere, nog onbekende chemische processen ten grondslag.

Op dit moment wordt de atmosfeer van Venus verder bestudeerd door middel van telescopen. Het zou echter veel beter zijn om iemand ter plaatse te hebben om het fenomeen van dichtbij te bestuderen. Wetenschappers hopen erop dat er snel een sonde naar Venus wordt gestuurd om meer antwoorden te vinden. “Dit onderzoek markeert het begin van een nieuw tijdperk in de zoektocht naar buitenaards leven”, aldus onderzoeker Laura McKemmish.