Menu

Ster en planeet groeien samen op

18/10/2020 - Sterren
Ster en planeet groeien samen op

Aan de hand van gedetailleerde opnames hebben wetenschappers sterke aanwijzingen gevonden dat planeten worden gevormd wanneer hun moederster zelf nog niet helemaal is volgroeid. Zowel moederster er planeet groeien dus samen op.

De opnames werden gemaakt met de Atacama Large Millimeter/Submillimeter Array (ALMA) en tonen de ster-in-wording IRS 63 dat op 470 lichtjaar van ons is verwijderd. Op de opnames in een jonge schijf met diverse leemtes en stofringen te zien, een teken dat er planeten in aanbouw zijn. IRS 63 is nog gehuld in een omvangrijk omhulsel van gas en stof. De protoster wordt vanuit dit “reservoir” voorzien van materie om zich te vormen. Bij sterren die reeds één miljoen jaar oud zijn vertoont de stellaire schijf duidelijke afzonderlijke stofringen. Bij IRS 63, die nog niet half zou oud is en nog volop aan het groeien is, zijn die afzonderlijke stofringen ook al te zien. Dit wijst erop dat planeetvorming al begint voordat de ster volwassen is. 

Dit vergroot de overlevingskans van de planeet. Als planeten heel vroeg worden gevormd bevinden ze zich niet te dicht bij hun moederster. Hierdoor is de kans kleiner dat ze naar de ster worden toegetrokken naarmate ze groter worden. Wetenschappers hebben ontdekt dat in de jonge schijf van protoster IRS 63, er ongeveer 150 aardmassa’s aan materie is verzameld. Voor de vorming van een Jupiter-achtige gasplaneet is een vaste kern van ongeveer 10 aardmassa’s nodig. De kans dat er één of meerdere gasreuzen zullen gevormd worden rond de ster is dus groot.

credit: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO)