Menu

Gammaflitsen

07/05/2018 - Sterren

Een gammaflits is een hevige uitbarsting van gammastralen en kan enkele milliseconden tot enkele minuten duren. De meeste gammaflitsen zenden twee smalle bundels straling uit in tegenover gestelde richting. Tot 2003 waren gammaflitsen nog een mysterie, maar onderzoekers worden het nu eens over het ontstaan van gammaflitsen. Er zijn twee oorzaken:

 

De oorzaken hebben invloed over hoelang een gammaflits aanhoud. Maar bij alle twee de oorzaken ontstaan er zwarte gaten. Gammaflitsen gloeien nog na met röntgenstralen, radiostraling en zichtbaar licht. Door de röntgenstralen kan de positie bepaald worden.

 

Voorbeeld van een gammaflits

Kernexplosie’s
De eerste gammaflits werd waargenomen in de jaren zestig door militaire satellieten. Deze satellieten werden gebruikt om kernexplosies op aarde waar te nemen. Omwille van de krachtige energie die bij een kernexplosie vrijkomt dacht het Amerikaanse leger dat de Russen een kernbom hadden laten afgaan. Uiteindelijk bleek het om een gammaflits te gaan die werd gezien door één van de satellieten.

Bij een gammaflits komt ook veel energie vrij. Deze energie kan enkel gezien worden door satellieten omdat de straling door de atmosfeer wordt geabsorbeerd. De eerste GRB (Gamma Ray Burst) die bekend werd gemaakt was de GRB700822 die door drie Vela-satellieten werden waargenomen.

 

Compton Gamma Ray Observation
Pas in de jaren 90 konden gammaflitsen beter onderzocht worden met de “Compton Gamma Ray Observation”. Aan boord van deze satelliet stond het instrument “Burst & Transient Source Experiment” (BATSE). Hiermee kon de locatie aan de hemel worden bepaald. Hiermee kon echter de bron nog niet worden terug gevonden. Per dag detecteerde BATSE twee tot drie flitsen.

 

Andere satellieten
In 1996 werd de Italiaanse-Nederlandse satelliet “BeppoSax” gelanceerd. Deze satelliet kon de positie aan de hemel waarnemen aan de hand van het nagloeien van de gammaflitsen. Het waarnemen gebeurden doormiddel van röntgencamera’s. Op 28 februari 1998 vond BeppoSax GRB980228 waarbij een nauwkeurige positie werd bepaald dankzij de röntgenuitbarsting gezien met de Wide Field Camera’s.

In 2002 verbrandde de BeppoSax satelliet in de atmosfeer. De vervangende satellieten zijn de HETE-2 en de Swift satelliet.