Menu

Hubble Space Telescope

13/05/2018 - Hubble, Ruimtevaart, Telescoop

Edwin Hubble
De Hubble Space Telescoop (Hubble, HST) is een telescoop die als een kunstmaan rond de Aarde vliegt. De Hubble wordt gebruikt voor optische waarnemingen. De telescoop bezit over een aantal precieze instrumenten voor deze astronomische waarnemingen. Ook beschikt de Hubble over een infraroodcamera. Voor observaties in het röntgengolflengte-gebied wordt er gebruik gemaakt van het Chandra X-Ray Observatory. De Hubble is vernoemd naar Edwin Hubble, hij kon in 1923 aantonen dat waargenomen “nevels” afzonderlijke sterrenstelsels waren, waarmee bewezen werd dat heelal veel groter was dan aanvankelijk werd gedacht. Ook kwam hij met het bewijs dat het heelal (nog steeds) groeit.

 

Ongekende scherpte
Door het ontbreken van een atmosfeer in de ruimte is een ongekend scherpe afbeelding van verre astronomische objecten mogelijk. Eén van de bekendste foto’s die door de Hubble zijn genomen, zijn die van de Aderlaarsnevel (M16). Deze foto is volgens vele astronomen de mooiste foto ooit genomen van een astronomisch object. Tot op de dag van vandaag levert Hubble nog steeds adembenemende foto’s.

 

Problemen met spiegel
De Hubble draait sinds 24 april 1990 in een baan rond de Aarde. Binnen enkele weken na lancering toonde teruggezonden beelden aan dat er een groot probleem was met het optische systeem. Hoewel de beelden scherper zijn dan beelden gemaakt vanop de grond, was de telescoop niet in staat zich scherp te stellen en waren de gemaakte beelden minder goed dan verwacht. Uit analyse van de onscherpe beelden bleek al snel dat de primaire spiegel een verkeerde vorm had gekregen. Hoewel de spiegel zeer precies geslepen is, werd er toch een afwijking ontdekt van slechts 10 nanometer. Dit verschil veroorzaakte sferische aberratie; het licht dat aan de randen wordt weerkaats heeft een ander brandpunt dan het licht in het centrum van de spiegel).

Door deze fout, het verlies van lichtsterkte door de slechte scherpstelling, werd de telescoop onbruikbaar voor zwakke lichtbronnen en beelden met een hoog contrast. Dit maakte alle kosmologische programma’s onmogelijk. Daardoor werd NASA en de telescoop het onderwerp van grappen. De telescoop werd aanzien als een “dolgostroj”, Russisch voor onvoltooid, onafgewerkt.

In december 1993 plande NASA een ruimtemissie om de foute spiegel te vervangen door een corrigerende spiegel. Daardoor werd het euvel verholpen en kon de telescoop gebruikt worden waarvoor hij gebouwd is. In de jaren daarna volgende nog twee onderhoudsmissies.

 

Laatste onderhoudsmissie
Voorheen in januari 2004 maakte NASA in opdracht van president George W. Bush bekend dat de Hubble geen onderhoud meer zal krijgen. President Bush gaf de voorrang aan bemande reizen naar de maan en Mars. Naar verwachting had de telescoop nog een nuttige levensduur van ongeveer 4 jaar. Echter in oktober 2006 maakte NASA bekend dat in het tweede deel van 2008 nog een vierde en laatste onderhoudsmissie zal plaatsvinden. Door het aanbrengen van nieuwe gyroscopen en waterstof-accu’s zou de levensduur van Hubble verlengd worden tot 2014. Verder werden er enkele nieuwe instrumenten geïnstalleerd en oude instrumenten werden vervangen door nieuwere versies.

Een verantwoordelijke van ESA die over de Hubble gaat maakte bekend dat de beslissing die genomen werd in 2004 om te telescoop niet meer te onderhouden, niets te maken had met reizen naar Mars. De reden was dat het ruimteveer, die voorheen de onderhoudsvluchten deed, in de toekomst enkel nog zullen gebruikt worden tussen de Aarde en het ISS. Men kan alleen daar controleren of de tegels van het hitteschild nog in goede staat zijn om een terugreis te maken.

 

Mogelijke opvolger
Intussen werden er reeds plannen gemaakt om een volgende, betere en grotere ruimtetelescoop te bouwen: de James Webb Space Telescope. Anderzijds stond de evolutie van aarde telescopen niet stil. Sinds de Hubble prachtige beelden levert probeert met aarde telescopen diezelfde kwaliteit te geven. Door kleinere telescoopbeelden te combineren en optische fouten te corrigeren werd het mogelijk ook vanaf de Aarde afbeeldingen te maken die niet meer onderdoen voor die van de Hubble.

De James-Webb Space Telscope (JWSP) wordt gebouwd door NASA met de hulp van ESA en CSA. De telescoop is vernoemd naar de voormalige voorzitter van NASA, James Webb. De lancering van de telescoop stond gepland in 2018 maar is uitgesteld naar 2020. Ondertussen blijft de Hubble zolang in de ruimte. Uit testen blijkt dat de Hubble nog gemakkelijk tot 2030 zijn job kan uitvoeren.