Menu

Mars

Mars, door Hubble

Jaren 60
Begin jaren 60 is de mensheid begonnen met pogingen te ondernemen om een onbemande sonde voorbij de Maan te laten vliegen, namelijk naar de planeet Mars. Het was vooral een strijd tussen het voormalige USSR (Sovjet Space Program) en het Amerikaanse NASA. Beide maatschappijen hebben verschillende pogingen ondernomen maar het was NASA die er als eerste in slaagde met de sonde Mariner 4 in 1964 tot bij Mars te geraken. Mariner 4 voerde een Flyby uit van de planeet en maakte de eerste foto’s van de Rode Planeet. De USSR kon in de jaren 60 niet tot bij Mars geraken.

Jaren 70
In de jaren 70 was de USSR ervan overtuigd de Amerikanen te verslagen en als eerste een sonde in een baan rond Mars te laten vliegen. Hun eerste poging met de Kosmos 419 mislukte, net als NASA met hun Mariner 8. De USSR ging nog een stapje verder en lanceerde in 1971 de Mars 2 met een lander. De sonde geraakte in een baan rond de planeet maar de lander stortte neer op Mars. De USSR bleef proberen met hun Mars Program met ups en downs. De meest succesvolle missie voor de USSR was hun Mars 3. De orbiter geraakte probleemloos in een baan rond Mars en de lander deed succesvol een landing op de planeet. NASA deed ondertussen verder met hun Mariner Program en werkte ook aan de eerste Viking sondes. Mariner 9, de laatste in het Mariner Program geraakte in 1971 succesvol in een baan rond Mars. In 1975 lanceerde de NASA hun eerste Viking met lander. Zowel orbiter als lander bereikte succesvol hun doel, net zoals Viking 2.

Affiche ter ere van 40 jaar Viking 1 lander (2016)

Jaren 80
De tweede helft van de jaren 70 en de eerste helft van de jaren 80 waren vrij stil voor de ruimtevaart naar Mars. Pas in 1988 lanceerde de USSR twee nieuwe sondes, Phobos 1 en Phobos 2, naar Mars. Allebei met lander. Phobos 1 geraakte niet tot bij de planeet. Communicatie geraakte verloren tijdens de vlucht. Phobos 2 geraakte wel tot in een baan rond Mars. Maar van zodra de lander loskwam geraakte communicatie met zowel orbiter als lander verloren.

Jaren 90
Na de val van de Sovjet Union is het USSR hernoemd naar Roscomos (Roscomos State Corporation for Space Activities), oftewel de Russen. Zij hebben in de jaren 90 één poging ondernomen om Mars te bereiken. De lancering van de Mars 96 mislukte echter. Japan werd een nieuwe speler in de race naar Mars. Hun Nozomi sonde, gelanceerd in 1998, lanceerde succesvol maar is nooit in een baan rond Mars geraakt door verschillende complicaties. In 2003 verklaarde Japan de sonde als verloren. Het Amerikaanse NASA boekte zowel successen als tegenslagen in de jaren 90. Zij lanceerde in 1996 de Mars Global Surveyor die zowat 10 jaar heeft gewerkt. Nog een groot succes is hun rover Sojouner, een robot die over het oppervlakte kan rijden. Gepland was dat de missie zo’n zeven dagen zou duren, in werkelijkheid heeft de rover drie maanden gewerkt. Minder goed ging het met de Mars Polar Lander en de Mars Climate Orbiter. Door verkeerde berekeningen zijn zij te pletter gevlogen op Mars.

Jaren 2000
NASA deed het goed in de jaren 2000, alle zes sondes die de maatschappij heeft gelanceerd hebben hun doel succesvol bereikt en hun opdracht succesvol uitgevoerd. Sommige sondes, zoals Mars Odyssey en MRO zijn nog steeds actief. Paradepaardje van NASA zijn de MER Rovers Spirit en Opportunity. Spirit was zeven jaar actief op de planeet. Communicatieproblemen deed hem de das om. Zijn tweeling Opportunity is tot nu toe nog altijd actief, reeds 13 jaar lang. In 2003 deed de ESA (European Space Agency) ook een poging om Mars te bereiken. Dit deden ze met hun orbiter Mars Express samen met de lander Beagle 2. De orbiter bereikte succesvol de planeet en is nog steeds actief. De lander deed het iets minder goed; na landing op de planeet slaagde hij er niet in om zich te ontplooien. ESA verklaarde de lander in 2004 als verloren. In 2004 lanceerde de ESA de sonde Rosetta met als doel de komeet 67P. Om die komeet sneller te bereiken gebruikte de sonde de zwaartekracht van Mars en voerde hierbij succesvol een flyby uit om gegevens te verzamelen. Later in 2007 deed NASA hetzelfde met Dawn die onderweg is naar de planetoïde Vesta.

De rover Opportunity (NASA)

Jaren 2010
Rusland heeft nog een poging gedaan om een sonde naar Mars te sturen, helaas zonder succes. De sonde geraakte niet los van de zwaartekracht van onze planeet. Rusland heeft beslist de sonde terug te brengen naar Aarde door hem te laten neerstorten in de oceaan. Hetzelfde voor China, hun eerste poging mislukte. In tegenstelling tot India, zij hebben ook een poging ondernomen met hun Mars Orbiter met succes. De sonde, die gelanceerd is on 2013 draait nog steeds rond de planeet Mars. ESA heeft samengewerkt met Rusland en hebben in 2016 de ExoMars de ruimte ingestuurd. Samen met de orbiter reisde ook een lander mee. Die is echter neergestort op de planeet. De ExoMars Orbiter is nog actief. NASA heeft in 2011 zijn derde rover, Curiosity naar de planeet gestuurd. In 2012 landde Curiosity succesvol op de planeet en is na zes jaar nog steeds druk bezig met bodemonderzoek. Zijn primaire opdracht, het zoeken naar sporen van mogelijke aanwezigheid van de vereiste elementen voor microbieel leven werd in zijn eerste jaar op Mars met succes volbracht. Naast Curiosity heeft NASA ook MAVEN gelanceerd, een orbiter die het klimaat van de planeet zal onderzoeken. Hij is actief sinds 2013. In 2018 heeft NASA InSight gelanceerd, een lander die het binnenste van de planeet zal onderzoeken. InSight is nog onderweg naar Mars en zal eind 2018 op de planeet aankomen.

Toekomstige missie’s
Verschillende landen hebben in de toekomst nog missie’s gepland naar de planeet Mars. Met de mislukte landing van ExoMars lander in 2016 hebben ESA en Roscomos (Rusland) in 2020 een nieuwe poging gepland om te landen op de planeet. Zowel een lander als rover zullen naar Mars gestuurd worden. De lander zal klimaatonderzoek doen en tevens dienen als basisstation voor de ExoMars Rover, die op zijn beurt zal zoeken naar sporen van mogelijke aanwezigheid van oud en nieuw leven op de planeet. NASA heeft met zijn Mars 2020 de opvolger klaar voor Curiosity. De rover zal in 2020 gelanceerd worden en zal het onderzoek van Curiosity verder zetten. De opdracht van Mars 2020 is samengesteld op basis van de resultaten van zijn voorganger. India zal in 2021 zijn opvolger sturen van de Mars Orbiter Mission. De Mars Orbiter Mission 2 zal atmosferisch onderzoek doen. Dubai (Verenigde Emiratische Staten) zal in 2020 hun eerste sonde naar de planeet sturen. De Mars Hope, een orbiter, zal atmosferisch onderzoek verrichten.

Voorstelling van de sonde MAVEN bij Mars.

Voorstellen
Naast de geplande missie’s zijn er ook nog voorstellen. Deze zijn nog volop in onderzoek en moeten dus nog in productie gaan, als ze worden goedgekeurd.

NASA experimenteert met “springende” landers. Dit zijn landers maar kunnen enkele keren van locatie veranderen door te springen. Goedkoper dan een rover. Zo willen ze met hun Mars Geyser Hopper in de buurt van een geiser landen om daarna naar die geiser te springen. NASA wil ook een orbiter naar de planeet sturen om voornamelijk de manen Phobos en Deimos te bestuderen. Met de Icebreaker wil NASA een lander (gebaseerd op de 2008 Phoenix) naar een gebied met ijs sturen om daar aan astrobiologie te doen.

Finland wil ook naar Mars gaan en willen een “netwerk” opzetten door verschillende impact landers op de planeet te laten landen. Met het Mars MetNet programma willen ze dan klimaatonderzoek doen op verschillende locaties op de planeet.

Verschillende landen zijn bezig met het onderzoeken hoe grondstalen van een andere planeet terug naar Aarde te brengen. Japan wil met hun Martian Moon Exploration een lander op de maan Phobos zetten en vervolgens een grondstaal terug naar Aarde te sturen. ESA wil met hun Phootprint hetzelfde doen op één van de manen.

Met de Fobos-Grunt heeft Rusland in 2011 een poging gedaan om een lander naar de maan Phobos te sturen, maar die poging mislukte. Nu wel Rusland dezelfde missie overdoen. De Fobos-Grunt moet naar Phobos vliegen, landen en vervolgens een grondstaal terugsturen naar Aarde. Hetzelfde willen ze ook doen met hun Mars-Grunt: landen op Mars, grondstaal nemen en terugsturen naar Aarde.

Met de Mars Orbiter en Mars Lander wil Zuid Korea ook naar Mars vliegen. Mars Orbiter zal zich in een baan rond de planeet nestelen en dienst doen als communicatiebrug terwijl de Lander onderzoek doet op de oppervlakte van Mars.

SpaceX, een Amerikaanse privé bedrijf voor ruimtetransport onder leiding van Elon Musk, wil graag als eerste de mens naar Mars brengen. Hiervoor heeft het bedrijf twee missie’s gepland. Mars 2022 is een orbiter en moet voornamelijk de planeet Mars in kaart brengen. Dit voor verder onderzoek voor een geschikte landingsplaats. Een opmerkelijke missie is de Inspiration Mars Foundation waarmee SpaceX als eerste een bemande vlucht naar Mars willen sturen. Een bemand ruimtetuig zal rond de planeet vliegen zonder te landen en vervolgens terugkeren naar Aarde. Opmerkelijk is dat SpaceX beide missie’s zelf financiert.

Toelichting voor de kolom Status:
Actief: de sonde is bereikbaar, de missie is nog steeds in uitvoering.
Inactief: de sonde is bereikbaar maar momenteel niet met een actieve opdracht bezig.
Verloren: de sonde is onbereikbaar, missie is afgelopen/mislukt.


Missie's 1960 - 1969
LandMissieLanceringSoortUitkomstToelichtingStatus
USSRMars 1M.1Oktober 1960FlybyMisluktMislukte lanceringVerloren (1960)
USSRMars 1M.2Oktober 1960FlybyMisluktMislukte lanceringVerloren (1960)
USSRMars 2MV.1Oktober 1962FlybyMisluktMislukte lanceringVerloren (1962)
USSRMars 2MV.2November 1962FlybyMisluktDeels succes; communicatie verloren voor hij Mars bereikteVerloren (1963)
USSRMars 2MV3November 1962FlybyMisluktMislukt: lukte niet om los te geraken van AardeVerloren (1963)
NASAMariner 3November 1964FlybyMisluktMislukt: onderdeel kwam los tijdens vluchtVerloren (1964)
NASAMariner 4November 1964FlybySuccesSucces: 21 foto's teruggestuurdVerloren (1967)
USSRZond 2November 1964Flyby met landerMisluktMislukt: communicatie verloren voor hij Mars bereikteVerloren (1965)
NASAMariner 6Februari 1969FlybySuccesZoveel mogelijk data verzamelen tijdens flybyVerloren (1969)
NASAMariner 7Maart 1969FlybySuccesZoveel mogelijk data verzamelen tijdens flybyVerloren (1969)
USSRMars 2M.521Maart 1969OrbiterMisluktMislukte lanceringVerloren (1969)
USSRMars 2M.522April 1969OrbiterMisluktMislukte lanceringVerloren (1969)
 
Missie's 1970 - 1979
NASAMariner 8Mei 1971OrbiterMisluktMislukte lanceringVerloren (1971)
USSRKosmos 419Mei 1971OrbiterMisluktMislukte lanceringVerloren (1971)
NASAMariner 9Mei 1971OrbiterSuccesZoveel mogelijk data verzamelen tijdens flybyVerloren (1972)
USSRMars 2Mei 1971OrbiterSuccesZoveel mogelijk data verzamelen tijdens flybyVerloren (1972)
USSRMars 2 LanderMei 1971LanderMisluktLander stortte neer op planeetVerloren (1971)
USSRMars 3Mei 1971OrbiterSuccesSuccesVerloren (1972)
USSRMars 3 LanderMei 1971LanderDeels succesSuccesvolle landing, communicatie verbroken enkele minuten na landingVerloren (1971)
USSRMars 4Juli 1973OrbiterDeels succesSonde geraakte niet in orbit maar maakte wel een flybyVerloren (1974)
USSRMars 5Juli 1973OrbiterDeels succesSonde ging in orbit, communicatie na 9 dagen verbrokenVerloren (1974)
USSRMars 6Augustus 1973LanderMisluktVerstuurde data tijdens afdaling, na landing communicatie verbrokenVerloren (1974)
USSRMars 7Augustus 1973LanderMisluktLander loste te vroeg van raket waardoor deze ongecontroleerd in een baan rond de planeet ging vliegenVerloren (1974)
NASAViking 1Augustus 1975OrbiterSuccesSuccesVerloren (1976)
NASAViking 1 LanderAugustus 1975LanderSuccesSuccesvolle landingVerloren (1982)
NASA Viking 2September 1975OrbiterSuccesSuccesVerloren (1978)
NASA Viking 2 LanderSeptember 1975LanderSuccesSuccesvolle landingVerloren (1980)
 
Missie's 1980 - 1989
USSRPhobos 1Juli 1988OrbiterMisluktContact verloren tijdens vlucht naar MarsVerloren (1988)
USSRPhobos 1 LanderJuli 1988LanderMisluktContact verloren tijdens vlucht, nooit ingezetVerloren (1988)
USSRPhobos 2Juli 1988OrbiterMisluktSonde ging in orbit, communicatie verloren na inzetten daling van landerVerloren (1989)
USSRPhobos 2 LanderJuli 1988LanderMisluktLander nooit ingezet, contact verloren na inzetten van dalingVerloren (1989)
 
Missie's 1990 - 1999
NASAMars ObserverSeptember 1992OrbiterMisluktSuccesvolle lancering, contact verloren met sonde net voor aankomstVerloren (1993)
NASAMars Global SurveyorNovember 1996OrbiterSuccesEerste grote succes van NASA. Sonde heeft 10 jaar gewerktVerloren (2006)
Roscomos (Russia)Mars 96November 1996OrbiterMisluktMislukte lanceringVerloren (1996)
NASAMars PathfinderDecember 1996LanderSuccesSuccesvolle landingVerloren (1997)
NASASojournerDecember 1996RoverSuccesSuccesvolle landing. Rover heeft 3 maanden gewerktVerloren (1997)
NASDA (Japan)NozomiJuli 1998OrbiterMisluktDoor verschillende complicaties is de sonde nooit in een baan rond Mars geraaktVerloren (2003)
NASAMars Climate OrbiterDecember 1998OrbiterMisluktSonde stortte neer op de planeetVerloren (1999)
NASAMars Polar LanderJanuari 1999LanderMisluktStortte neer op planeet samen met de DS2 sondeVerloren (1999)
NASADeep Space 2 (DS2)Januari 1999LanderMisluktStortte neer op de planeet samen met de Mars Polar LanderVerloren (1999)
 
Missie's 2000 - 2009
NASA2001 Mars OdysseyApril 2001OrbiterSuccesObserveert de planeet opzoek naar de aanwezigheid van waterActief

(sinds 2001)
ESAMars ExpressJuni 2003OrbiterSuccesObserveren van planeet MarsActief

(sinds 2003)
ESABeagle 2Juni 2003LanderMisluktReisde mee met de Mars Express, na landing slaagde er niet in om volledig te ontplooienVerloren (2004)
NASAMER-A SpiritJuli 2003RoverSuccesKwam vast te zitten in 2009, bleef verder functioneren als statische werkstation tot communicatie problemen in 2010. Bleef langer werken dan verwacht.Verloren (2011)
NASAMER-B OpportunityJuli 2003RoverSuccesNog steeds actief, doet aan bodemonderzoekActief

(sinds 2004)
ESARosettaMaart 2004Orbiter/FlybySuccesRosetta gebruikte de zwaartekracht van Mars om tot haar doel te geraken (komeet 67P), voerde hierbij succesvol een flyby uit van de planeet.Verloren (2016)
NASAMars Reconnaissance OrbiterAugustus 2005OrbiterSuccesObserveren van de planeet Mars.Actief

(sinds 2006)
NASAPhoenixAugustus 2007LanderSuccesDoor koude temperaturen is contact met lander verloren, in 2010 opnieuw geprobeerd zonder succesVerloren (2008)
NASADawnSeptember 2007Orbiter/FlybySuccesDawn gebruikte de zwaartekracht van Mars om tot haar doel te geraken (Vesta), voerde hierbij succesvol een flyby uit van de planeet.Actief
 
Missie's 2010 - 2019
Roscomos (Russia)Fobos-GruntNovember 2011LanderMisluktSonde geraakte niet uit baan rond Aarde. Neergestort op AardeVerloren (2011)
CNSA (China)Yinghuo-1November 2011OrbiterMisluktSonde geraakte niet uit baan rond Aarde. Neergestort op AardeVerloren (2011)
NASAMSL CuriosityNovember 2011RoverSuccesOnderzoek naar sporen van mogelijke aanwezigheid van microbieel leven. Doel succesvol bereiktActief (sinds 2012)
ISRO (India)Mars Orbiter Mission11/2013OrbiterSuccesBestuderen atmosfeer van MarsActief (sinds 2013)
NASAMAVEN11/2013OrbiterSuccesKlimaatonderzoek van MarsActief (sinds 2013)
ESA/RoscomosExoMars03/2016OrbiterSuccesOnderzoek atmosfeer, communicatiebrug voor rovers op de planeetActief (sinds 2016)
ESA/RoscomosSchiaparelli03/2016LanderMisluktNeergestort op MarsVerloren (2016)
NASAInSight05/2018LanderSuccesStudie van het binnenste van MarsActief (sinds 2018)
NASAMars Cube One05/2018FlybySuccesdata verzamelen van InSight tijdens het binnenkomen, dalen en landen op MarsVerloren (sinds 2018)
 
Missie's 2020 - 2029
LandMissieLanceringSoortUitkomstToelichtingStatus
NASAMars 2020 PerseveranceJuli 2020RoverOnderwegZoeken naar aanwijzingen van mogelijk microbieel levenActief
MBRSC/EIASTMars HopeJuli 2020OrbiterOnderwegObserveren van atmosfeerActief
CNSATianwen-1Juli 2020Orbiter, Rover, LanderOnderwegZoeken naar sporen van leven.Actief